საია კონსტიტუციური ცვლილებების პროექტს ეხმაურება

სამართალი - 18:29, 25 Jan, 2013

639

"შემოთავაზებული ცვლილებების მიხედვით უქმდება აკრძალვა, რომლითაც დაუშვებელი იყო პარლამენტის დათხოვნა მისი არჩევნებიდან პირველი 6 თვისა და პრეზიდენტის ვადის ბოლო 6 თვის განმავლობაში. ასევე უქმდება პრეზიდენტის უფლებამოსილება, აღნიშნული დროის განმავლობაში საკანონმდებლო ორგანოს მიერ მთავრობის დაუმტკიცებლობის შემთხვევაში დანიშნოს მთავრობა. ინიციატორების აზრით, არსებობს პოლიტიკური კრიზისის შექმნის საფრთხე, ცვლილებები სწორედ ამ კრიზისის თავიდან აცილებით არის მოტივირებული. საია მიიჩნევს, რომ პრეზიდენტის უფლებამოსილების შემცირება დადებითი მოვლენაა. კონსტიტუციის მოქმედი რედაქცია მოცემულ პოლიტიკურ სიტუაციაში შეიცავს კრიზისის შექმნის მაღალ რისკს და არ ითვალისწინებს ამ რისკის განეიტრალების რაიმე ეფექტურ მექანიზმს. თუმცა, თუ კონსტიტუციური კანონპროექტის მიზანი პრეზიდენტის უფლებამოსილების შეზღუდვის გზით პოლიტიკური კრიზისის ალბათობის გამორიცხვაა, მაშინ, ცხადია, გაუგებარი რჩება ამ მიზნის მისაღწევად რა საჭიროა პრეზიდენტის მიერ პარლამენტის დათხოვნის კონსტიტუციური გარანტიების შემცირება. აღნიშნული გარანტიების შემცირება საქართველოს კონსტიტუციური სისტემის გათვალისწინებით დამატებით საფრთხეებს წარმოშობს. შერეული მმართველობის სისტემებში პარლამენტისთვის "იმუნიტეტის" მინიჭების აუცილებლობას განსაზღვრავს ახალ არჩეული პარლამენტის ლეგიტიმაცია, ხელისუფლების სტაბილურობის შენარჩუნება და ხელისუფლების დანაწილების კონსტიტუციური სისტემის დაცვა. პრეზიდენტს არ უნდა ჰქონდეს საშუალება არაპროპორციულად იმაზე დიდი როლი ითამაშოს პოლიტიკის ფორმირებაში, ვიდრე პარლამენტმა და მთავრობამ. ამ აზრით, მნიშვნელოვანია, რომ პრეზიდენტს არ მიენიჭოს უფლებამოსილება, პარლამენტის დათხოვნის შესაძლებლობით მანიპულირებდეს. აგრეთვე მნიშვნელოვანია პოლიტიკური კრიზისის საფრთხის გააზრება. თუ პარლამენტი დათხოვნილია, ხოლო მთავრობა არასტაბილურ ვითარებაში, ფაქტობრივად "მუშა ინსტიტუტები’’ ქვეყანას არ ჰყავს. ამან კი კონკრეტულ შემთხვევაში შეიძლება, ქვეყნის სტაბილურობას საფრთხე შეუქმნას. ამასთან, საქართველოს კონსტიტუციაში არ არსებობს რაიმე შეზღუდვა პარლამენტის დათხოვნის შემდეგ ამ მექანიზმის ხელახალ გამოყენებასთან დაკავშირებით, რაც იმას ნიშნავს, რომ პირველი "6- თვიანი იმუნიტეტის’’ არ არსებობის პირობებში, პრეზიდენტს რამდენჯერაც მოუნდება, იმდენჯერ შეუძლია დაითხოვოს ახალარჩეული პარლამენტი, თუ ეს უკანასკნელი მის ნებას არ დაჰყვება. ეს კი იმდენად აძლიერებს პრეზიდენტის უფლებამოსილებას პარლამენტთან მიმართებით, რომ საკანონმდებლო ორგანოს პრეზიდენტზე დამოკიდებულს ხდის, ხოლო ცვლილებას მისივე მოტივაციის გათვალისწინებით კონტრპროდუქტიულ ელფერს აძლევს", - აცხადებს საია.