სისხლის სამართლის საქმე მხოლოდ სასამართლომ უნდა განიხილოს

სამართალი - 20:16, 14 Feb, 2014

2160

უკვე დიდი ხანია სახელისუფლებო წრეებსა და არასამთავრობო ორგანიზაციების ნაწილში აქტიურად იხილება სისხლის სამართლის საქმეებზე უკვე ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენების გადახედვისა თუ გადასინჯვის საკითხი. განსაკუთრებით ინტენსიური ხდება ამ საკითხებზე მსჯელობა მაშინ, როდესაც ადგილი აქვს სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში მყოფი პატიმრების პროტესტს და დაუმორჩილებლობას სხვადასხვა მოტივით.

ამ პროცესს ახასიათებს ხელისუფლების წარმომადგენელთა ისეთი ინიციატივების ტენდეცია, რომელიც ერთი შეხედვით შეიძლება ჰუმანური ჩანდეს, მაგრამ იყოს აშაკარად არაადეკვატური და ეწინააღმდეგებოდეს სახელმწიფოს მოწყობის ძირითად პრინციპებს.

რამოდენიმე ხნის წინ ,,რეფორმატორთა კლუბმა“ საზოგადოებას გააცნო მოსაზრება სისხლის სამართლის საქმეებზე ხარვეზების დამდგენი კომისიის იდეის წარუმატებლობის თაობაზე (იხ. ბმული).

ამჯერად, გვსურს საზოგადოების ყურადღება მივაპყროთ რამოდენიმე დღის წინ გაჟღერებულ ინიციატივას, რომლის თანახმადაც პრეზიდენტს უნდა მიეცეს რეკომენდაცია შეიწყალოს ისეთი პატიმრებიც, რომელთა საქმეები შედარებით ,,სუსტია.“

ინიციატივა ყოვლად დაუშვებელია შემდეგი გარემოებების გამო:

- საქმე ,,სუსტია“ თუ ,,ძლიერია“ ანუ არის თუ არა საქმეში საკმარისი მტკიცებულებები ბრალდებული ჩაითვალოს დამნაშავედ ან პირიქით, გამართლდეს, სასამართლოს პრეროგატივაა და არა პრეზიდენტის - ხელისუფლების დანაწილების პრინციპი;

- შეწყალება არ გულისხმობს იმის გარკვევას, რამდენად სწორად გაიზიარა თუ არ გაიზიარა სასამართლომ სხვადასხვა მტკიცებულებები - კონკრეტული მოწმის სანდოობა, ექსპერტის კვალიფიციურობა და ა.შ., შეწყალების დროს, კომისია და საბოლოოდ პრეზიდენტი წყვეტს, მსჯავრდებულის პიროვნების გათვალისწინებით რამდენად შესაძლებელია მისი გათავისუფლება სასჯელის შემდგომი მოხდისაგან - ჰუმანიზმის პრინციპი;

- სასამართლოს გადაწყვეტილებები აღარ იქნება სანდო, ვინაიდან ყველას ექნება განცდა, რომ შეწყალების მეშვეობით მიაღწევს სამართლიანობას;

- გაჩნდება პრეზიდენტის ინსტიტუტის დისკრედიტაციის სერიოზული რისკი, ვინაიდან შეწყალება აღქმული იქნება არა როგორც ჰუმანიზმის აქტი, არამედ როგორც მართლმსაჯულების პროცესში ჩარევა

გვსურს შევახსენოთ საზოგადოებას, რომ მოქმედი კანონმდებლობით, გარდა იმისა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრება შესაძლებელია სააპელაციო და უზენაესი სასამართლოს ინსტანციებში, მხარეებს უფლება აქვთ ნებისმიერ დროს მიმართონ სასამართლოს ისეთი ახალი მტკიცებულებებითა და გარემოებებით, რომელსაც შეუძლია შეცვალოს ადრე გამოტანილი გადაწყვეტილება.

მაგალითად, პირი გაასამართლეს კონკრეტული ბრალდებით და მიუსაჯეს სასჯელი თავისუფლების აღკვეთის სახით, სააპელაციო და უზენაესმა სასამართლოებმა აღნიშნული განაჩენი დატოვეს ძალაში უცვლელად. გავიდა რამოდენიმე წელი და მოძიებული იქნა ისეთი ახალი მტკიცებულება, რომელიც მთლიანად ცვლის საქმის გარემოებებს. მსჯავრდებულსა და მის ადვოკატს უფლება აქვს ნებისმიერ დროს პირდაპირ მიმართოს სააპელაციო სასამართლოს საჩივრით და მოითხოვოს ახლად გამოვლენილი გარემოების გათვალისწინებით ძველი განაჩენის გაუქმება და მსჯავრდებულის გათავისუფლება.

მიმართვიდან 2 კვირის ვადაში სასამართლო ამოწმებს, თუ რამდენად დასაბუთებულია საჩივარი და ამის შემდგომ ნიშნავს საქმის განხილვას.

საქმის განხილვის შედეგად სააპელაციო სასამართლოს უფლება აქვს ადრე გამოტანილი განაჩენი დატოვოს უცვლელად, შეცვალოს ან საერთოდ გააუქმოს და გაათავისუფლოს მსჯავრდებული.

ირაკლი კობიძე

,,რეფორმატორთა კლუბი“