"კორონავირუსიდან დემოკრატიის გადამწყვეტ გამოცდამდე" და რუსეთის მხრიდან არჩევნებში ჩარევის საფრთხე

"კორონავირუსიდან დემოკრატიის გადამწყვეტ გამოცდამდე" და რუსეთის მხრიდან არჩევნებში ჩარევის საფრთხე - ელჩების გაფრთხილება "ოცნებას"

პოლიტიკა - 18:05, 23 Sep, 2020

1240

ამერიკულმა გამოცემამ The National Interest-მა საქართველოს შესახებ გამოაქვეყნა ვრცელი სტატია, სადაც არჩევნების წინ აშშ-ს მიერ საქართველოში სხვადასხვა დროს გამოგზავნილი ელჩების მოწოდებები მკაფიოდ არის ხაზგასმული.

კენეტ იალოვიცი, ჯონ ტეფტი და უილიამ კორტნი აღნიშნავენ, რომ პანდემიის ფონზე ქვეყანამ უნდა ჩააბაროს მთავარი გამოცდა - ჩაატაროს დემოკრატიული არჩევნები და მეზობელი ოკუპანტი ქვეყანა არ ჩარიოს შიდა პოლიტიკურ საქმეებში:

„საქართველო წარმატებით გაუმკლავდა კორონავირუსის ეპიდემიას, მაგრამ ახლა უნდა შეასრულოს 31 ოქტომბრის თავისუფალი, სამართლიანი და გამჭვირვალე საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებისა და პანდემიის ეკონომიკური შედეგების მოგვარების ამოცანა. თითოეული ჩვენგანი მსახურობდა აშშ ელჩად საქართველოში და შეუძლია დაადასტუროს, რომ ქვეყანამ გრძელი გზა გაიარა დემოკრატიული და ეკონომიკური რეფორმებისკენ 1991 წლის დამოუკიდებლობის შემდეგ. ჩვენ გვამხნევებდა კომპრომისული საარჩევნო რეფორმების კანონი, რომელიც მიღებულ იქნა წლის დასაწყისში.

სერიოზული შეშფოთებაა მოსალოდნელ არჩევნებში რუსეთის ჩარევის გამო. ჩვენმა ელჩმა საქართველოში კელი დეგნანმა ორჯერ გაგვაფრთხილა, რომ მოსალოდნელია რუსეთის ჩარევა ოქტომბრის არჩევნებში, დეზინფორმაციული კამპანიებისა და სხვა ძალისხმევით ჩარევის ხანგრძლივი პერიოდის საფუძველზე.

ქართულმა მხარემ უნდა გააძლიეროს დემოკრატიული ინსტიტუტები, მაქსიმალური ძალისხმევით შეებრძოლოს კორუფციას და დაიცვას უცხოელი ბიზნესმენები საქართველოში. ეს არის იმის სიგნალი, რომ მომავალ არჩევნებსა და უცხოელ ინვესტორებთან საქართველოს ურთიერთობაზე გამკაცრებული იქნება მონიტორინგი.

2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ "დაფიქსირდა ძალადობა და დაშინება" და უცხოური არასამთავრობო ორგანიზაციების მიმართ განხორციელდა მუქარა. 2019 წლის ივნისში პარლამენტის წინ გამოიყენეს რეზინის ტყვიები და ცრემლსადენი გაზი "ათასობით არაძალადობრივი მომიტინგის წინააღმდეგ გაფრთხილების გარეშე".

2019 წლის დეკემბრის ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ქართველთა 53 პროცენტი თვლის, რომ ქვეყანა არასწორი მიმართულებით მიდის. იმავე გამოკითხვამ აჩვენა, რომ კვლევაში მონაწილე 59 პროცენტს არ სჯეროდა ქვეყნის დემოკრატიულობის.

წლის დასაწყისში, მთავრობასა და ოპოზიციას შორის პოლარიზაციამ მომავალი საპარლამენტო არჩევნების საარჩევნო კანონის პირობების შესახებ შემაშფოთებელ დონეს მიაღწია. აშშ-ს შუამავლობითა და ევროპელი ელჩების მოლაპარაკებების საფუძველზე მარტში დაამტკიცეს კომპრომისი, რომლის თანახმად, 120 ადგილი გამოიყოფა პროპორციული წარმომადგენლობის საფუძველზე, ხოლო ოცდაათი მაჟორიტარული კენჭისყრით. ეს და პარტიის საარჩევნო ბარიერის დაწევა ადგილების მოსაპოვებლად სამართლიან გადაწყვეტილებებად გამოიყურება. მოლაპარაკებებში მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო გიგი უგულავას, პარტია „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ ლიდერისა და პარტია „გამარჯვებული საქართველოს“ ლიდერის ირაკლი ოქრუაშვილის შეწყალება.

საარჩევნო კამპანია ახლა დაიწყო, მაგრამ არსებობს პრეტენზიები. რეპორტიორები გამოთქვამენ შეშფოთებას იმის გამო, რომ ”კლიმატი ხდება დამამძიმებელი საქართველოს მედიისთვის” სასამართლო შევიწროებისა და გამკაცრებული კანონმდებლობის შედეგად და საკომუნიკაციო კანონის სასწრაფო ცვლილებები ”რადიოსადგურებისა და ტელეარხების კონტროლის აშკარა სურვილს წარმოაჩენს”.

საქართველოს მეგობრები და მეზობლები ფრთხილად ადევნებენ თვალყურს არჩევნების მეორე ტურს და ყურადღებით დააკვირდებიან ხმის მიცემის პროცესს. ისინი შეაფასებენ მედიის თავისუფლებასა და ხელმისაწვდომობას, საარჩევნო უბნებზე მთლიანობასა და ხმების დათვლას და „ქართული ოცნების“ მიერ ხელისუფლების ძალაუფლების ინსტრუმენტების გამოყენებას უსამართლო უპირატესობის მისაღებად. დამოუკიდებელი ადგილობრივი და საერთაშორისო დამკვირვებლების დასკვნები გავლენას მოახდენს აღქმაზე.

იმედია, საქართველოს შეუძლია დაეყრდნოს წარმატებას კორონავირუსთან გამკლავებაში. მთავრობა უსმენდა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტებს და სწრაფად რეაგირებდა. ივლისში ჩატარებულმა NDI გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ქართველთა აბსოლუტური უმრავლესობა მთავრობასა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტებს კრიზისის ეფექტურად მართვაში დადებითად აფასებს და მათ სანდო ინფორმაციის მისაღებად მიმართავს.

ეკონომიკური სცენა ნაკლებად პოზიტიურია. კორონავირუსი მძიმედ მოხვდა ეკონომიკას, წელს მშპ-ს შემცირება დაახლოებით 5,5 პროცენტით მოხდა, რაც ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის მიერ იყო ნათქვამი. წინა წლიური ზრდის ტემპები ამ ათწლეულში საშუალოდ დაახლოებით 4-5 პროცენტს შეადგენდა. უმუშევრობა აქილევსის ქუსლად რჩება და სიღარიბის მაჩვენებლები კვლავ მაღალია, განსაკუთრებით სოფლად.

მთავრობის მიერ გადადგმული გადაუდებელი ნაბიჯები ეკონომიკას განვითარების მიზნით დაეხმარა, მაგრამ საჭიროა უფრო მეტი უცხოური ინვესტიციის მოზიდვა. მიწის საკუთრების შემზღუდველი კანონები, დავის მოგვარების მექანიზმების ხარვეზები და კანონის უზენაესობაში არსებული ხარვეზები კვლავ დაბრკოლებად რჩება, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველომ გაასუფთავა წვრილმანი კორუფცია და მნიშვნელოვანი პროგრესი განიცადა ბიზნესის წარმოების გამჭვირვალობის ზომების განხორციელებაში. მსოფლიო მასშტაბით საქართველო მეშვიდე ადგილს იკავებს მსოფლიო ბანკის მიერ ბიზნესის კეთების მხრივ 2020 წლის კვლევაში.

უცხოელი ინვესტორებისთვის ცოტა ხნის წინ ორი წითელი დროშა აღიმართა. ანაკლიაში შავი ზღვის ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობაზე მთავრობის ტენდერი მოიგო კერძო საქართველოს კონსორციუმმა, რომლის ღირებულება 2.5 მილიარდი დოლარი იყო. კონტეინერების გადაზიდვის მიზნით, პორტს შეეძლება საქართველო, როგორც აზიისა და ევროპის ძირითადი სავაჭრო ობიექტი გახადოს. შეჩერებული პროექტი, როგორც ჩანს, პოლიტიზირდა და მთავრობას არ სურს ან ვერ უზრუნველყოფს საკმარის მხარდაჭერას.

მეორე პროექტი მოიცავს საერთაშორისო კონსორციუმს, რომელიც მიზნად ისახავს ოპტიკურ-ბოჭკოვანი საკომუნიკაციო ქსელის, "ციფრული აბრეშუმის გზის" აწყობას, რომელიც ევროპას დააკავშირებს შავი ზღვის, სამხრეთ კავკასიისა და შუა აზიის გავლით. კონსორციუმმა მნიშვნელოვანი აქტივის უზრუნველსაყოფად შეიძინა ქართული სატელეკომუნიკაციო კომპანიის 49 პროცენტი. საქართველოს მთავრობამ კომუნიკაციების შესწორებული კანონის საშუალებით შეიძლება სცადოს შეძენა, შეცვლა ან აქტივის ჩამორთმევაც კი.

ორივე შემთხვევაში, არსებობს საშიშროება, რომ კომპანიებმა საქართველოს მთავრობა საერთაშორისო არბიტრაჟში გადაიყვანონ (რაც ახლა ანაკლიასთან დაკავშირებით ხდება). ამან შეიძლება შეაშინოს ზოგიერთი უცხოელი პოტენციური ინვესტორი. მოლაპარაკებებმა შეიძლება შეამციროს ეს რისკები.

ბოლო სამი ათწლეულის განმავლობაში, საქართველო ომის წინაშე აღმოჩნდა და სუვერენიტეტის, დემოკრატიული განვითარებისა და ეკონომიკური ზრდის შეფერხების საშიშროების წინაშე დადგა. ჩვენ დარწმუნებული ვართ, რომ მას შეუძლია დააკმაყოფილოს ეს უახლესი ტესტებიც“ - წერია სტატიაში.