მოკლედ, თქვენს წინაშეა - ილი (რომელსაც ზოგჯერ კარდამონსაც ვუწოდებთ)! ლათინურად Elletaria Cardamomum, ბერძნულად -καρδάμωμον (კარდამომონი), სანსკრიტზე - „ელა“;
მას სანელებლების სამყაროში „მეფედ“ აღიარებენ. ილი კოჭას ოჯახის წევრია და ეკონომიკურად მომგებიანი: დღეს ინდოეთის ბაზარზე ილი (კარდამონი) შავი პილპილის შემდეგ მეორე ადგილზეა ექსპორტით.
ხშირად მითქვამს, რომ მცენარეები ზოგჯერ ადამიანებზე ჭკვიანები არიან. დიახ, ასეთია ილი - წამალი მცენარე!!! შუასაუკუნეებში ილი წამლების დახლზე იყიდებოდა. იტორიაში უხვადაა ილისგან მომზადებული წამლები: ჯერ კიდევ საუკუნეების წინათ ილს კუჭის წვენის სტიმულაციისთვის იყენებდნენ. ძველი ექიმების თანახმად, ილი ამაგრებს კუჭის კუნთებს, უებარია ასთმისა და თავის ტკივილების დროს.

დიოსკორიდოსი ჰიმალაიში დაკრეფილი კარდამონით ხველის წამალს ამზადებდა და მუცლის ტკივილს აქრობდა. ინდურ მედიცინის მიხედვით, ილი ამსუბუქებს კუჭის წვას, ნივრისა და ხახვისგან გაღიზიანების შემდეგ. აიურვედაში ილი ჩვენს სხეულზე ფსიქოფიზიკურ გავლენას ახდენს - გონებას ხსნის, გულის რითმს აწესრიგებს, სიმსუბუქის შეგძნებას გვაძლევს, სიმშვიდეს გვაუფლებს...
ძველი წელთაღრიცხვის IV საუკუნეში ტრადიციულ ინდურ მედიცინაში ილი სიმსუქნის წინააღმდეგ იყენებდნენ და კანის დაავადებებს კურნავდნენ. რომაელი გურმანი აპიციუსი ილს რეკომენდაციას უწევდა „მსუყედ ჭამის“ შემდეგ.
დაიმახსოვრეთ: ილის ეთერზეთი დეპრესიას ხსნის, მელანქოლიას აქრობს და კარგ გუნებაზე გაყენებთ. ყოველ დღე 1 კოვზ თაფლთან ერთად მწიკვი კარდამონი აურიეთ და მიირთვით: ხასიათზე მოყავხართ, თვალის ჩინს გინარჩუნებთ და ორგანიზმში მიკრობებს ებრძვის.
მოამზადეთ არომატული ჩაი: ცოტა დაფქული ილი, ცოტა დაფქული კოჭა (ჯინჯერი), 1-2 მიხაკი... უცებ აწყნარებს მუცლის დისკომფორტს ჭარბად ჭამის ან მოუნელებლობის დროს. კუჭ-ნაწლავის მოწესრიიგებას უწყობს ხელს.
ასევე სასარგებლოა ჩაი: (სულ 1 ჩაის კოვზი რომ გამოვიდეს) - დაფქული ილი, კამა, ქინძი. ჩაყარეთ ჭიქაში და დაასხით მდუღარე წყალი - ეს სასმელი მუცლის სიმძიმეს მოგაშორებთ.
გაციებისა და ყელის ტკივილის დროს: მომაზდეთ ნაყენი - ცოტა დაფქული ილი, ცოტა დაფქული დარიჩინი, დაასხხით ცხელი წყალი და მოურიეთ. გამოივლეთ პირის ღრუში - უებარია ყელის ტკივილის, ყელის სიმშრალის, ხმის ჩახლეჩვის დროს.
გაფრთხილება: დოზებს არ გადააჭარბოთ!!! ილი მძაფრი მცენარეა და დიდი დოზებთ არ მიიღოთ!
ესმა კუნჭულია
ჟურნალ ,,პირველი კულინარი" მთავარი რედაქტორი
მასალის გამოყენების პირობები






